XUẤT KHẨU THANH LONG SANG HÀN QUỐC, ÚC VÀ NEW ZEALAND: TIÊU CHUẨN VÀ QUY TRÌNH CẦN BIẾT

Thanh long là một trong những mặt hàng nông sản Việt Nam có tiềm năng mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt tại các quốc gia như Hàn Quốc, Úc và New Zealand. Tuy nhiên, để đưa thanh long vào những thị trường này, doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm dịch thực vật và xử lý sau thu hoạch theo quy định của từng quốc gia. Trong đó, xử lý nhiệt hơi nước (Vapor Heat Treatment – VHT) là một trong những nội dung quan trọng cần tìm hiểu khi chuẩn bị xuất khẩu. Vậy doanh nghiệp cần đáp ứng những tiêu chuẩn nào và cần lưu ý gì để quá trình xuất khẩu thanh long diễn ra thuận lợi?

1. Xuất khẩu thanh long sang Hàn Quốc, Úc và New Zealand cần đáp ứng những gì?

Thanh long là một trong những mặt hàng nông sản Việt Nam có tiềm năng tiếp cận nhiều thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để xuất khẩu thanh long sang các thị trường có yêu cầu kiểm dịch thực vật nghiêm ngặt như Hàn Quốc, Úc và New Zealand, doanh nghiệp không chỉ cần bảo đảm chất lượng thương phẩm mà còn phải tuân thủ các điều kiện nhập khẩu của từng quốc gia.

Những yêu cầu quan trọng thường liên quan đến nguồn gốc vùng trồng, cơ sở đóng gói, biện pháp xử lý kiểm dịch, kiểm tra trước khi xuất khẩu và hồ sơ chứng nhận kiểm dịch thực vật. Tùy thị trường, lô hàng có thể phải trải qua xử lý nhiệt hơi nước (Vapor Heat Treatment – VHT) tại cơ sở đáp ứng điều kiện được phê duyệt.

Điểm cần lưu ý là quy định của ba thị trường không hoàn toàn giống nhau. Chẳng hạn, Hàn Quốc yêu cầu vùng trồng và cơ sở đóng gói thanh long xuất khẩu phải đăng ký theo chương trình áp dụng; New Zealand quy định cụ thể về xử lý VHT trong tiêu chuẩn nhập khẩu đối với thanh long Việt Nam; còn doanh nghiệp xuất khẩu sang Úc cần đối chiếu điều kiện kiểm dịch hiện hành trên hệ thống BICON.

Vì vậy, trước khi ký hợp đồng hoặc đặt lịch vận chuyển, doanh nghiệp nên xác nhận đầy đủ yêu cầu đối với đúng thị trường, loại hàng và lô hàng dự kiến xuất khẩu.

2. Tiêu chuẩn vùng trồng và cơ sở đóng gói thanh long xuất khẩu

Một trong những điều kiện quan trọng khi xuất khẩu thanh long là khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát dịch hại ngay từ vùng sản xuất.

Vùng trồng phải đáp ứng yêu cầu đăng ký

Doanh nghiệp cần xác định thanh long được thu hoạch từ vùng trồng đáp ứng điều kiện của chương trình xuất khẩu tương ứng. Việc đăng ký, giám sát và quản lý dịch hại tại vùng trồng giúp cơ quan kiểm dịch theo dõi nguồn gốc sản phẩm và giảm nguy cơ mang theo sinh vật gây hại thuộc diện kiểm dịch của nước nhập khẩu.

Đối với thị trường Hàn Quốc, yêu cầu áp dụng đối với thanh long Việt Nam quy định vùng trồng xuất khẩu phải đăng ký với cơ quan bảo vệ thực vật của Việt Nam hằng năm. Vùng trồng cũng phải được giám sát để duy trì tình trạng kiểm soát dịch hại theo quy định.

Do đó, doanh nghiệp không nên sử dụng thanh long từ vùng trồng chưa được xác nhận đủ điều kiện cho thị trường đích, kể cả khi chất lượng quả đáp ứng yêu cầu thương mại.

Cơ sở đóng gói phải đáp ứng điều kiện của thị trường nhập khẩu

Sau thu hoạch, thanh long cần được phân loại, làm sạch và đóng gói tại cơ sở đáp ứng yêu cầu của chương trình xuất khẩu. Đối với những thị trường yêu cầu đăng ký cơ sở đóng gói, doanh nghiệp cần xác nhận tình trạng đăng ký còn hiệu lực trước khi đưa hàng vào sản xuất.

Quá trình sơ chế cần loại bỏ quả bị hư hỏng, côn trùng, đất và tạp chất có nguy cơ ảnh hưởng đến kiểm dịch thực vật. Bao bì cũng phải phù hợp với yêu cầu của thị trường, đồng thời hỗ trợ bảo vệ hàng hóa trong quá trình vận chuyển.

Ngoài ra, cần duy trì khả năng truy xuất thông qua thông tin nhận diện vùng trồng, cơ sở đóng gói và lô hàng. Việc phân tách thanh long xuất khẩu theo từng thị trường giúp hạn chế nhầm lẫn giữa các lô có yêu cầu xử lý hoặc tiêu chuẩn khác nhau.

3. Xử lý nhiệt hơi VHT trong xuất khẩu thanh long là gì?

Vapor Heat Treatment (VHT), hay xử lý nhiệt hơi nước, là biện pháp xử lý kiểm dịch sử dụng nhiệt và độ ẩm theo quy trình được quy định nhằm kiểm soát một số sinh vật gây hại thuộc diện kiểm dịch.

Trong quá trình xử lý, thanh long được đưa vào thiết bị chuyên dụng để nhiệt độ phần lõi quả đạt ngưỡng yêu cầu trong khoảng thời gian quy định. Việc kiểm soát thông số xử lý và giám sát bằng thiết bị đo là yếu tố quan trọng để chứng minh lô hàng đáp ứng điều kiện kiểm dịch.

VHT không đơn thuần là làm nóng trái cây. Quy trình cần được thực hiện tại cơ sở đáp ứng điều kiện phê duyệt, theo đúng hướng dẫn kỹ thuật và chương trình áp dụng cho thị trường nhập khẩu.

Thông số xử lý VHT cần lưu ý

Đối với thanh long Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc, tài liệu yêu cầu kiểm dịch công bố ngày 17/4/2020 nêu điều kiện nhiệt độ phần lõi quả đạt từ 46,5°C trở lên trong ít nhất 40 phút, với độ ẩm tương đối trong buồng xử lý từ 90% trở lên.

Tiêu chuẩn nhập khẩu thanh long tươi của New Zealand ban hành ngày 26/7/2021 cũng quy định nhiệt độ phần lõi quả phải đạt ít nhất 46,5°C tại tất cả các đầu dò trong tối thiểu 40 phút.

Đối với Úc, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện nhập khẩu đang có hiệu lực trên hệ thống BICON. Khi phương án xử lý VHT được áp dụng, các thông số xử lý và yêu cầu về cơ sở thực hiện phải đáp ứng đúng quy định của chương trình tương ứng.

Các thông số trên không nên được sử dụng thay thế cho tài liệu kỹ thuật chính thức hoặc áp dụng máy móc cho mọi lô hàng. Doanh nghiệp cần xác nhận quy trình cụ thể với cơ sở xử lý và cơ quan kiểm dịch trước khi triển khai.

4. Những cơ sở xử lý nhiệt hơi VHT cần tìm hiểu khi xuất khẩu thanh long

Khi chuẩn bị xuất khẩu thanh long, doanh nghiệp cần lựa chọn cơ sở có khả năng đáp ứng yêu cầu xử lý của thị trường nhập khẩu. Việc lựa chọn không nên chỉ dựa trên khoảng cách địa lý hoặc chi phí dịch vụ, mà cần xác minh tình trạng phê duyệt và phạm vi được phép xử lý.

Một số doanh nghiệp từng được liệt kê trong các tài liệu về cơ sở xử lý VHT cho thanh long gồm:

Goodlife Company Limited
Hoang Phat Fruit Limited Company
Fine Fruit Asia
Yasaka Fruit
Hai Trieu Agricultural

Danh sách trên là các đơn vị để doanh nghiệp tham khảo khi tìm kiếm dịch vụ xử lý. Đây không phải xác nhận rằng tất cả các đơn vị hiện đều được phê duyệt cho cả ba thị trường Hàn Quốc, Úc và New Zealand. Tình trạng phê duyệt, tên pháp nhân và phạm vi xử lý cần được kiểm tra lại tại thời điểm xuất khẩu.

Trước khi đặt dịch vụ, doanh nghiệp nên xác nhận:

Cơ sở có được phép xử lý thanh long xuất khẩu sang đúng thị trường dự kiến hay không.
Cơ sở có đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và giám sát của chương trình xuất khẩu hiện hành hay không.
Khả năng cung cấp hồ sơ ghi nhận thông số xử lý, thời gian thực hiện và thông tin nhận diện lô hàng.
Quy trình bảo vệ trái cây sau xử lý để hạn chế nguy cơ tái nhiễm côn trùng.
Lịch xử lý, thời gian chờ và khả năng phối hợp với kế hoạch đóng hàng, kiểm dịch và vận chuyển.

Xác minh những thông tin này từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ xử lý tại cơ sở không phù hợp, phải thực hiện lại quy trình hoặc chậm lịch xuất hàng.

5. Yêu cầu kiểm dịch thực vật và chứng từ xuất khẩu thanh long

Bên cạnh tiêu chuẩn vùng trồng, đóng gói và xử lý VHT, hồ sơ kiểm dịch thực vật là một phần quan trọng trong quy trình xuất khẩu thanh long.

Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật

Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp theo quy định. Chứng từ cần thể hiện chính xác thông tin lô hàng và các nội dung bổ sung theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Tùy chương trình áp dụng, thông tin liên quan đến vùng trồng, cơ sở đóng gói, cơ sở xử lý, ngày xử lý, nhiệt độ và thời gian xử lý có thể phải được thể hiện trong chứng nhận hoặc hồ sơ đi kèm theo quy định.

Doanh nghiệp cần đối chiếu thông tin trên chứng từ với hồ sơ thực tế để tránh sai lệch về tên cơ sở, mã số, số lượng kiện hàng hoặc dữ liệu xử lý.

Nhãn và bao bì hàng hóa

Bao bì cần bảo vệ thanh long trong suốt quá trình lưu kho và vận chuyển, đồng thời đáp ứng yêu cầu nhận diện và truy xuất nguồn gốc. Đối với những chương trình có quy định cụ thể về nhãn thùng, doanh nghiệp phải kiểm tra nội dung bắt buộc trước khi đóng hàng.

Ví dụ, tài liệu yêu cầu kiểm dịch thanh long Việt Nam vào Hàn Quốc đề cập việc thể hiện thông tin nhận diện vùng trồng và cơ sở đóng gói trên bao bì, đồng thời yêu cầu bảo vệ lô hàng khỏi nguy cơ tái nhiễm dịch hại sau xử lý.

Kiểm tra trước khi xuất khẩu và khi nhập khẩu

Lô hàng có thể được kiểm tra bởi cơ quan kiểm dịch của Việt Nam trước khi cấp chứng nhận. Khi đến nước nhập khẩu, cơ quan chức năng có thể kiểm tra hồ sơ, bao bì và tình trạng thực tế của hàng hóa.

Nếu chứng từ không chính xác, thông tin nhận diện không đáp ứng yêu cầu hoặc phát hiện sinh vật gây hại thuộc diện kiểm dịch, lô hàng có thể bị giữ lại để kiểm tra hoặc xử lý bổ sung. Tùy quy định và mức độ vi phạm, hàng hóa có thể bị tái xuất hoặc tiêu hủy.

Vì vậy, việc hoàn thiện hồ sơ cần được thực hiện song song với chuẩn bị hàng hóa, thay vì chờ đến khi đóng container mới bắt đầu rà soát chứng từ.

6. Quy trình xuất khẩu thanh long sang Hàn Quốc, Úc và New Zealand

Để hạn chế rủi ro và chủ động kế hoạch giao hàng, doanh nghiệp có thể triển khai theo các bước cơ bản sau.

Bước 1: Xác định thị trường và kiểm tra điều kiện nhập khẩu. Làm rõ quốc gia nhập khẩu, loại thanh long, yêu cầu kiểm dịch, phương án xử lý và điều kiện đóng gói. Với Úc, cần tra cứu BICON; với New Zealand, cần đối chiếu tiêu chuẩn nhập khẩu của MPI; với Hàn Quốc, cần kiểm tra chương trình kiểm dịch đang áp dụng giữa cơ quan hai nước.

Bước 2: Xác nhận vùng trồng và cơ sở đóng gói. Kiểm tra mã số, phạm vi đăng ký và tình trạng đáp ứng điều kiện của thị trường đích. Không nên sử dụng vùng trồng hoặc cơ sở chỉ được xác nhận cho một thị trường khác nếu chưa xác minh khả năng áp dụng.

Bước 3: Lựa chọn cơ sở xử lý VHT nếu được yêu cầu. Xác nhận cơ sở được phê duyệt, lịch xử lý, thông số kỹ thuật và khả năng cung cấp hồ sơ cần thiết.

Bước 4: Thu hoạch, phân loại và đóng gói. Đảm bảo quả đạt chất lượng thương phẩm, không có dấu hiệu hư hỏng hoặc tạp chất gây ảnh hưởng đến kiểm dịch. Bao bì và nhãn cần phù hợp với quy định của thị trường nhập khẩu.

Bước 5: Thực hiện xử lý và kiểm tra kiểm dịch. Phối hợp với cơ sở xử lý và cơ quan chức năng để hoàn thành các bước cần thiết. Lưu lại dữ liệu xử lý và đối chiếu với thông tin sẽ ghi trên chứng từ.

Bước 6: Hoàn thiện hồ sơ và tổ chức vận chuyển. Kiểm tra tính nhất quán của chứng từ, xác nhận lịch tàu hoặc chuyến bay và chuẩn bị phương án bảo quản phù hợp. Với hàng đi đường biển, cần đặc biệt chú ý thời gian vận chuyển, điều kiện container và khả năng duy trì chất lượng của thanh long.

Quy trình thực tế có thể khác nhau tùy thị trường và chương trình kiểm dịch. Doanh nghiệp nên xác nhận yêu cầu cụ thể trước khi thu hoạch hoặc đặt lịch xử lý để tránh phát sinh chi phí do phải thay đổi kế hoạch.

7. Những rủi ro cần tránh khi xuất khẩu thanh long

Một số vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giao hàng và chi phí xuất khẩu nếu không được kiểm soát từ đầu.

Sử dụng vùng trồng hoặc cơ sở đóng gói không phù hợp: Thanh long có chất lượng tốt nhưng không đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc vẫn có thể không đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường mục tiêu.

Xử lý tại cơ sở chưa được xác nhận phê duyệt: Doanh nghiệp cần kiểm tra phạm vi phê duyệt theo từng thị trường, không nên mặc định một cơ sở có thể xử lý hàng đi tất cả các quốc gia.

Sai lệch thông tin trên chứng từ: Tên cơ sở, mã số, dữ liệu xử lý hoặc thông tin lô hàng không thống nhất có thể khiến quá trình kiểm tra kéo dài.

Tái nhiễm dịch hại sau xử lý: Nếu hàng không được bảo vệ phù hợp trong quá trình đóng gói, lưu kho và vận chuyển, nguy cơ nhiễm lại côn trùng có thể làm ảnh hưởng đến kết quả kiểm dịch.

Không dự phòng thời gian logistics: Quá trình xử lý, kiểm tra, cấp chứng nhận và đặt chỗ vận chuyển đều cần thời gian. Doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch phù hợp với thời điểm thu hoạch, thời hạn bảo quản và lịch giao hàng đã cam kết.

Kết luận

Xuất khẩu thanh long sang Hàn Quốc, Úc và New Zealand đòi hỏi doanh nghiệp chuẩn bị đồng bộ từ vùng trồng, cơ sở đóng gói, xử lý kiểm dịch đến chứng từ và vận chuyển. Trong đó, mã số vùng trồng, điều kiện cơ sở đóng gói và việc thực hiện VHT đúng yêu cầu là những nội dung cần được xác minh kỹ trước khi xuất hàng.

Do quy định nhập khẩu và danh sách cơ sở được phê duyệt có thể thay đổi, doanh nghiệp nên kiểm tra thông tin chính thức tại thời điểm triển khai, đồng thời phối hợp với đơn vị xử lý và cơ quan kiểm dịch để xác nhận phương án phù hợp.

Smart Link Logistics hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng phương án vận chuyển hàng nông sản xuất khẩu, phối hợp kế hoạch logistics và chuẩn bị các bước giao nhận phù hợp với yêu cầu của từng lô hàng. Chủ động rà soát điều kiện xuất khẩu từ sớm giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro phát sinh, kiểm soát tiến độ và nâng cao hiệu quả đưa thanh long Việt Nam đến thị trường quốc tế.

Nếu bạn cần hỗ trợ về pháp lý hay các thủ tục hải quan trong xuất nhập khẩu và tránh những sai sót khi xuất khẩu hàng hóa, hãy liên hệ với Smart Link Logistics để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng, hiệu quả. Chúng tôi tự hào là đơn vị với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải và sẽ đồng hành cùng bạn trong suốt hành trình.

Gọi vào hotline: 0902 964 982 để biết thêm thông tin chi tiết

Nếu bạn cần hỗ trợ về xuất nhập khẩu hàng hoá quốc tế thì có thể liên hệ team Smartlink Logistics chúng mình nhé, để được hướng dẫn tư vấn dịch vụ cũng như các thủ tục hải quan liên quan cần thiết.

SMART LINK: BEST SERVICE BEST YOU