XUẤT KHẨU CHANH DÂY NGUYÊN TRÁI DỄ BỊ NỔ, TẠI SAO?

Chanh dây là một trong những loại trái cây có tiềm năng xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, khi vận chuyển đường dài, đặc biệt bằng đường biển, chanh dây nguyên trái có thể phát sinh tình trạng phồng, nứt, vỡ hoặc hư hỏng, thường được người trong ngành gọi là “chanh dây bị nổ”. Vậy tại sao lại xảy ra hiện tượng này và vì sao nhiều doanh nghiệp lựa chọn tách nước chanh dây trước khi xuất khẩu?

Vì sao chanh dây nguyên trái có thể bị “nổ”?

Sau khi thu hoạch, chanh dây vẫn tiếp tục hô hấp và chín. Nếu quả bị dập, trầy xước hoặc đã có tổn thương nhỏ từ trước, vi sinh vật có thể xâm nhập và làm quá trình phân hủy diễn ra nhanh hơn.

Trong điều kiện vận chuyển dài ngày, đặc biệt khi nhiệt độ, độ ẩm hoặc thông gió không phù hợp, chất lượng quả có thể suy giảm. Vỏ quả yếu đi, dịch bên trong tăng lên và có thể dẫn đến tình trạng phồng, nứt hoặc vỡ quả.

Một quả bị hư cũng có thể ảnh hưởng đến những quả xung quanh, khiến tỷ lệ hao hụt của cả lô hàng tăng lên.

Container lạnh có giải quyết được vấn đề?

Không hoàn toàn.

Container lạnh giúp duy trì điều kiện nhiệt độ phù hợp, nhưng không có nghĩa càng lạnh càng tốt. Chanh dây cần được bảo quản theo điều kiện phù hợp với giống, độ chín và thời gian vận chuyển.

Ngoài nhiệt độ, doanh nghiệp còn phải kiểm soát độ ẩm, thông gió, cách xếp hàng và thời gian từ lúc thu hoạch đến khi người mua nhận được sản phẩm.

Đặc biệt với hàng đi đường biển, nếu hành trình bị kéo dài do lịch tàu, cảng hoặc thủ tục nhập khẩu, rủi ro suy giảm chất lượng cũng tăng theo.

Vì sao tách nước chanh dây lại giúp giảm rủi ro?

Thay vì vận chuyển cả quả, doanh nghiệp có thể chế biến chanh dây thành nước chanh dây, purée hoặc nước cô đặc trước khi xuất khẩu.

Lúc này, doanh nghiệp không còn phải giữ nguyên trạng từng quả trong suốt hành trình quốc tế mà chuyển sang kiểm soát sản phẩm sau chế biến theo điều kiện bảo quản cụ thể.

Đặc biệt, nếu khách hàng nước ngoài là nhà máy thực phẩm hoặc đồ uống, họ thường cần nguyên liệu chanh dây ổn định hơn là trái tươi.

Tách nước vì vậy không chỉ là một công đoạn chế biến mà còn giúp thay đổi bài toán logistics: từ việc bảo vệ từng quả chanh dây sang duy trì chất lượng của một sản phẩm đã được xử lý và đóng gói.

Tách nước có nghĩa là không cần chuỗi lạnh?

Không.

Tùy vào sản phẩm và công nghệ chế biến, nước chanh dây hoặc purée vẫn có thể yêu cầu bảo quản lạnh hoặc đông lạnh. Khi đó, doanh nghiệp vẫn phải duy trì chuỗi lạnh từ nhà máy, kho, xe vận chuyển, container cho đến kho của người mua.

Điểm khác biệt là sản phẩm sau chế biến thường có điều kiện bảo quản và tiêu chuẩn kỹ thuật được xác định rõ hơn, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc lập kế hoạch logistics.

Xuất nguyên trái hay tách nước?

Không phải mọi chanh dây xuất khẩu đều bắt buộc phải tách nước. Chanh dây tươi vẫn có thể xuất khẩu nếu đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần cân nhắc giữa:

• Chanh dây tươi: giá trị sản phẩm phụ thuộc nhiều vào độ tươi, thời gian vận chuyển và khả năng duy trì chất lượng.
• Chanh dây chế biến: phù hợp hơn với khách hàng cần nguyên liệu, đồng thời có thể giảm áp lực về hình thức và độ nguyên vẹn của từng quả trong quá trình vận chuyển.

Vì vậy, lựa chọn hình thức nào cần dựa trên thị trường, khách hàng, thời gian vận chuyển, điều kiện bảo quản và tổng chi phí logistics.

Kết luận

“Chanh dây bị nổ” không phải là hiện tượng bắt buộc xảy ra với mọi lô hàng, mà thường liên quan đến độ chín, tổn thương của quả, vi sinh vật và điều kiện bảo quản trong hành trình dài. Việc xuất khẩu chanh dây nguyên trái đối với doanh nghiệp cũng cần phải cân nhắc và xem xét kỹ về việc bảo quản trong quá trình vận chuyển để tránh rủi ro xảy ra.

Đó cũng là lý do nhiều doanh nghiệp lựa chọn tách nước, làm purée hoặc cô đặc chanh dây trước khi xuất khẩu. Khi đó, thay vì vận chuyển một loại trái cây tươi dễ biến đổi, doanh nghiệp xuất khẩu một sản phẩm đã được chế biến và kiểm soát theo điều kiện bảo quản cụ thể.