CHIẾU XẠ XOÀI XUẤT KHẨU SANG HOA KỲ VÀ ÚC: QUY TRÌNH XỬ LÝ VÀ NHỮNG ĐIỀU DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT

Để đưa xoài tươi vào các thị trường khó tính như Hoa Kỳ và Úc, doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kiểm dịch thực vật. Trong đó, chiếu xạ là một trong những phương pháp xử lý quan trọng nhằm kiểm soát sinh vật gây hại trước khi xuất khẩu. Tuy nhiên, quá trình này phải được thực hiện đúng liều lượng, quy trình và tại các nhà máy được cơ quan kiểm dịch Việt Nam (NPPO) cùng cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu chấp thuận. Vậy xoài xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Úc cần được chiếu xạ như thế nào? Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi lựa chọn cơ sở xử lý?

1. Vì sao xoài xuất khẩu cần được xử lý chiếu xạ?

Đối với các thị trường có yêu cầu kiểm dịch thực vật nghiêm ngặt như Hoa Kỳ và Úc, xoài tươi không chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn về chất lượng, mẫu mã và an toàn thực phẩm mà còn phải được kiểm soát nguy cơ sinh vật gây hại trước khi nhập khẩu.

Một trong những phương pháp xử lý được áp dụng là chiếu xạ kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Irradiation). Đây là phương pháp sử dụng bức xạ ion hóa với liều lượng được quy định nhằm kiểm soát hoặc ngăn chặn sự phát triển của các đối tượng dịch hại kiểm dịch, đặc biệt là một số loài côn trùng có thể tồn tại trong trái cây.

Đối với xoài xuất khẩu, chiếu xạ giúp đáp ứng yêu cầu kiểm dịch của nước nhập khẩu mà không cần sử dụng một số phương pháp xử lý hóa học truyền thống. Tuy nhiên, quá trình này phải được thực hiện theo đúng quy trình, liều lượng và tại cơ sở xử lý được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Điều quan trọng là chiếu xạ kiểm dịch không thay thế các bước kiểm soát chất lượng, vệ sinh, đóng gói hay kiểm tra dư lượng. Xoài vẫn phải đáp ứng đầy đủ những yêu cầu nhập khẩu khác của từng thị trường.

 

2. Chiếu xạ xoài xuất khẩu sang Hoa Kỳ

Hoa Kỳ là thị trường có quy định kiểm dịch thực vật chặt chẽ đối với trái cây nhập khẩu. Theo yêu cầu của Cơ quan Kiểm dịch và An toàn Thực vật Hoa Kỳ (USDA-APHIS), xoài tươi có xuất xứ Việt Nam thuộc nhóm mặt hàng phải thực hiện xử lý chiếu xạ trước khi xuất khẩu.

Mức liều chiếu xạ

Theo chương trình xử lý chiếu xạ được thống nhất giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, xoài xuất khẩu cần được xử lý với liều hấp thụ tối thiểu 400 Gy theo lịch xử lý tương ứng của APHIS.

Liều lượng thực tế phải được kiểm soát và ghi nhận theo quy trình kỹ thuật được phê duyệt. Doanh nghiệp không nên tự áp dụng một mức liều chung cho mọi loại trái cây hoặc mọi thị trường.

 

Nhà máy chiếu xạ được phê duyệt

Việc xử lý phải được thực hiện tại cơ sở đáp ứng yêu cầu của chương trình kiểm dịch và được USDA-APHIS chứng nhận. Cơ sở đồng thời phải tuân thủ các quy định quản lý liên quan của phía Việt Nam.

Một ví dụ đáng chú ý là Nhà máy chiếu xạ Toàn Phát (TPI). Cơ sở này đã được APHIS chấp thuận sử dụng công nghệ chiếu xạ Gamma bằng nguồn Cobalt-60 và tiếp tục được phê duyệt bổ sung công nghệ chiếu xạ tia X vào năm 2026 để xử lý trái cây xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

Việc có thêm công nghệ xử lý giúp tăng tính linh hoạt trong bố trí công suất, đặc biệt vào mùa cao điểm xuất khẩu trái cây.

 

Quy trình xử lý cơ bản

Quy trình chiếu xạ xoài xuất khẩu sang Hoa Kỳ thường bao gồm các bước:

  1. Kiểm tra vùng trồng và cơ sở đóng gói: Xoài phải có nguồn gốc từ vùng sản xuất và cơ sở đóng gói đáp ứng yêu cầu của chương trình xuất khẩu.

  2. Kiểm tra chất lượng và kiểm dịch: Lô hàng được kiểm tra tình trạng sản phẩm, đối tượng dịch hại và các điều kiện liên quan trước khi xử lý.

  3. Đưa hàng đến cơ sở chiếu xạ: Xoài được vận chuyển đến nhà máy đã được APHIS chấp thuận để thực hiện xử lý.

  4. Thực hiện chiếu xạ: Nhà máy tiến hành xử lý theo lịch chiếu xạ, liều lượng và quy trình kiểm soát đã được phê duyệt.

  5. Ghi nhận và xác nhận kết quả: Thông tin về lô hàng, liều hấp thụ và quá trình xử lý được lưu hồ sơ, phục vụ việc cấp chứng nhận và truy xuất khi cần thiết.

  6. Hoàn thiện thủ tục xuất khẩu: Lô hàng tiếp tục thực hiện các bước kiểm dịch thực vật, chứng từ và thủ tục nhập khẩu theo quy định của Hoa Kỳ.

Chiếu xạ cho từng loại trái cây xuất khẩu

3. Chiếu xạ xoài xuất khẩu sang Úc

Tương tự Hoa Kỳ, Úc áp dụng các biện pháp kiểm dịch nghiêm ngặt nhằm hạn chế nguy cơ sinh vật gây hại xâm nhập thông qua trái cây tươi nhập khẩu.

Theo chương trình xuất khẩu xoài tươi từ Việt Nam sang Úc, chiếu xạ là một trong những yêu cầu xử lý kiểm dịch bắt buộc đối với mặt hàng này.

 

Mức liều chiếu xạ

Theo điều kiện xử lý được công bố trong chương trình xuất khẩu xoài Việt Nam sang Úc, xoài phải được chiếu xạ với:

  • Liều hấp thụ tối thiểu: 400 Gy.

  • Liều hấp thụ tối đa: Không vượt quá 1 kGy.

Liều chiếu xạ cần được kiểm soát thông qua các chỉ số liều hấp thụ tối thiểu (Dmin) và tối đa (Dmax), nhằm bảo đảm toàn bộ lô hàng đáp ứng yêu cầu xử lý.

Doanh nghiệp cần kiểm tra lại điều kiện nhập khẩu hiện hành trên hệ thống BICON của Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF) trước mỗi lô hàng, bởi các yêu cầu về xử lý, chứng từ và cơ sở được chấp thuận có thể được cập nhật.

 

Yêu cầu đối với cơ sở chiếu xạ

Xoài xuất khẩu sang Úc phải được xử lý tại cơ sở đáp ứng yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền Việt Nam và chương trình xử lý được phía Úc chấp thuận.

Một số cơ sở chiếu xạ tại Việt Nam được doanh nghiệp quan tâm gồm:

  • Công ty CP Chế biến Thủy hải sản Sơn Sơn.

  • Công ty TNHH Chiếu xạ Toàn Phát.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần xác nhận danh sách cơ sở, dây chuyền và phạm vi được phép xử lý xoài xuất khẩu sang Úc tại thời điểm thực hiện. Không nên mặc định một nhà máy được phép xử lý hàng đi Hoa Kỳ thì cũng được chấp thuận cho thị trường Úc.

 

Thông tin cần thể hiện trên chứng từ kiểm dịch

Sau khi hoàn tất xử lý, lô xoài cần có hồ sơ chứng minh việc chiếu xạ theo yêu cầu của chương trình xuất khẩu. Các thông tin quan trọng có thể bao gồm:

  • Nội dung xác nhận xoài đã được chiếu xạ với liều tối thiểu theo quy định.

  • Tên và mã số cơ sở chiếu xạ.

  • Ngày thực hiện xử lý.

  • Số lượng thùng hàng trong lô.

  • Số container và số niêm phong đối với lô hàng vận chuyển bằng đường biển.

  • Giấy chứng nhận chiếu xạ thể hiện liều hấp thụ tối thiểu và tối đa (Dmin và Dmax).

Ngoài ra, Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật cần thể hiện nội dung khai báo bổ sung theo đúng chương trình xuất khẩu xoài từ Việt Nam sang Úc.

 

4. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi lựa chọn nhà máy chiếu xạ?

Dù cùng sử dụng phương pháp chiếu xạ, Hoa Kỳ và Úc có thể áp dụng những yêu cầu riêng về liều lượng, quy trình kiểm soát, hồ sơ và cơ sở xử lý. Vì vậy, doanh nghiệp cần lựa chọn nhà máy dựa trên thị trường đích thay vì chỉ dựa vào công nghệ hoặc chi phí xử lý.

Một số yếu tố cần kiểm tra trước khi đưa hàng đi chiếu xạ:

  • Phạm vi phê duyệt: Nhà máy có được cơ quan kiểm dịch Việt Nam và cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu chấp thuận cho đúng loại trái cây và thị trường hay không?

  • Công nghệ xử lý: Cơ sở sử dụng công nghệ Gamma hay tia X và công nghệ đó có nằm trong phạm vi được phê duyệt không?

  • Kiểm soát liều lượng: Nhà máy có khả năng đo lường, kiểm soát và cung cấp hồ sơ Dmin, Dmax theo yêu cầu không?

  • Năng lực xử lý: Công suất có đáp ứng sản lượng và lịch xuất hàng của doanh nghiệp, đặc biệt trong mùa thu hoạch cao điểm?

  • Khả năng phối hợp chứng từ: Nhà máy có thể phối hợp với đơn vị kiểm dịch để hoàn thiện hồ sơ và chứng nhận xử lý đúng thời hạn không?

Việc lựa chọn đúng cơ sở chiếu xạ ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ lô hàng không đáp ứng điều kiện nhập khẩu, phát sinh chi phí lưu kho, lưu container hoặc chậm lịch giao hàng.

 

5. Kết hợp chiếu xạ với chuỗi lạnh để bảo đảm chất lượng xoài

Chiếu xạ là một công đoạn quan trọng trong quy trình kiểm dịch, nhưng không đồng nghĩa với việc xoài sẽ được bảo đảm chất lượng trong suốt hành trình vận chuyển.

Sau xử lý, doanh nghiệp vẫn cần chú trọng các yếu tố:

  • Nhiệt độ bảo quản: Lựa chọn nhiệt độ phù hợp với giống xoài, độ chín và thời gian vận chuyển.

  • Đóng gói: Sử dụng bao bì phù hợp, hạn chế va đập và tổn thương cơ học.

  • Thông gió: Bố trí hàng hóa hợp lý để duy trì lưu thông không khí trong container lạnh.

  • Thời gian vận chuyển: Lập kế hoạch lấy hàng, xử lý chiếu xạ, thông quan và vận chuyển để hạn chế thời gian chờ.

  • Theo dõi chuỗi lạnh: Kiểm soát điều kiện nhiệt độ trong quá trình lưu kho và vận chuyển.

Đặc biệt, container lạnh chủ yếu có chức năng duy trì nhiệt độ hàng hóa theo cài đặt, không thay thế công đoạn làm mát sơ bộ. Doanh nghiệp cần chuẩn bị xoài ở trạng thái nhiệt độ phù hợp trước khi đóng container để hạn chế biến động chất lượng trong hành trình xuất khẩu.

 

Kết luận

Xuất khẩu xoài sang Hoa Kỳ và Úc đòi hỏi doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói, đơn vị chiếu xạ, cơ quan kiểm dịch và đơn vị vận chuyển quốc tế.

Nếu bạn cần hỗ trợ về pháp lý hay các thủ tục hải quan trong xuất nhập khẩu và tránh những sai sót khi xuất khẩu hàng hóa, hãy liên hệ với Smart Link Logistics để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng, hiệu quả. Chúng tôi tự hào là đơn vị với hơn 16 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải và sẽ đồng hành cùng bạn trong suốt hành trình.

Gọi vào hotline: 0902 964 982 để biết thêm thông tin chi tiết

Nếu bạn cần hỗ trợ về xuất nhập khẩu hàng hoá quốc tế thì có thể liên hệ team Smartlink Logistics chúng mình nhé, để được hướng dẫn tư vấn dịch vụ cũng như các thủ tục hải quan liên quan cần thiết.

SMART LINK: BEST SERVICE BEST YOU

? SMART LINK LOGISTICS ?
?215-217 Tran Hung Dao, Cau Ong Lanh Ward, Hochiminh, Vietnam
? Hai Phong Branch ? Da Nang Branch ? Ha Noi Branch
✈️ Vận chuyển hàng không, ? Vận chuyển đường biển ? Thủ tục Hải Quan ? Kho Bãi  ? Vận chuyển nội địa ? Vận chuyển hàng đi Mỹ
Hotline: +84902964982
Email: marketing03@smartlinklogistics.com.vn
Member: BNI, VCCI, VLA
———
✈️ ? For sea freight, airfreight, express, customs….
Smart Link Logistics could bring your cargo to the world.
Pro Vietnamese customs, Door To Door, FaceMask, Glove, Smart Link Logistics, Ocean Freight, Air Freight, Express, Amazon, Heart Services
#haiquan #xuatnhapkhau #duongbien #smartlinklogistics #cuocvantaiquocte #logistics #thongquan
partnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartnerpartner