XUẤT KHẨU XOÀI SANG HÀN QUỐC, ÚC VÀ NEW ZEALAND: TIÊU CHUẨN VÀ QUY TRÌNH DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT
Xoài là một trong những mặt hàng trái cây có tiềm năng xuất khẩu của Việt Nam nhờ chất lượng sản phẩm, hương vị đặc trưng và khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tại nhiều thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để đưa xoài tươi vào các thị trường có yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt như Hàn Quốc, Úc và New Zealand, doanh nghiệp cần đáp ứng nhiều điều kiện liên quan đến vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm soát sinh vật gây hại và xử lý sau thu hoạch. Trong đó, xử lý kiểm dịch bằng nhiệt hoặc chiếu xạ là những nội dung quan trọng cần tìm hiểu theo quy định của từng quốc gia. Vậy doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để xuất khẩu xoài thuận lợi và hạn chế rủi ro trong quá trình thông quan?
1. Tiêu chuẩn chất lượng xoài trước khi xuất khẩu
Trước khi tìm hiểu các yêu cầu riêng của từng thị trường, doanh nghiệp cần đảm bảo xoài đáp ứng các tiêu chuẩn cơ bản về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Một số yêu cầu quan trọng bao gồm:
-
Chất lượng quả: Xoài có độ trưởng thành phù hợp, hình dáng tương đối đồng đều, không bị dập nát, nứt hoặc thối hỏng.
-
Kiểm soát sâu bệnh: Sản phẩm không có sinh vật gây hại thuộc diện kiểm dịch của thị trường nhập khẩu.
-
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: Đáp ứng giới hạn dư lượng tối đa (MRLs) theo quy định của nước nhập khẩu.
-
Vệ sinh và sơ chế: Xoài được làm sạch, phân loại và đóng gói theo quy trình phù hợp, không lẫn đất, lá, cành hoặc tạp chất.
-
Truy xuất nguồn gốc: Có thông tin rõ ràng về vùng trồng, cơ sở đóng gói và quá trình xử lý sản phẩm.
Ngoài chất lượng quả, doanh nghiệp cần lưu ý rằng các thị trường nhập khẩu có thể yêu cầu vùng trồng và cơ sở đóng gói phải đăng ký, được kiểm tra hoặc phê duyệt theo chương trình xuất khẩu tương ứng.
2. Yêu cầu xuất khẩu xoài sang từng thị trường
Mỗi quốc gia có hệ thống kiểm dịch thực vật và biện pháp quản lý rủi ro riêng. Do đó, doanh nghiệp không nên sử dụng chung một quy trình xử lý cho tất cả thị trường.
2.1. Xuất khẩu xoài sang Hàn Quốc
Hàn Quốc là thị trường có yêu cầu kiểm dịch đối với xoài nhập khẩu nhằm kiểm soát các đối tượng sinh vật gây hại có nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp trong nước.
Theo thông tin về điều kiện kiểm dịch xoài xuất khẩu sang Hàn Quốc, sản phẩm cần đáp ứng chương trình xử lý kiểm dịch theo quy định, trong đó có phương pháp xử lý nhiệt hơi nước (Vapor Heat Treatment – VHT).
VHT là phương pháp sử dụng hơi nước nóng để nâng nhiệt độ phần thịt quả đến mức và thời gian quy định, nhằm kiểm soát các đối tượng gây hại, đặc biệt là ruồi đục quả.
Đối với chương trình xoài xuất khẩu sang Hàn Quốc được thể hiện trong tài liệu Micor, lịch xử lý VHT yêu cầu:
-
Nhiệt độ phần thịt quả tại vị trí lõi trong cùng đạt tối thiểu 47°C.
-
Duy trì nhiệt độ này liên tục trong 15 phút.
-
Độ ẩm trong buồng xử lý đạt ít nhất 90% trong một giờ trước và trong suốt quá trình xử lý.
Quá trình xử lý cần được giám sát theo quy trình được phê duyệt. Thông tin về cơ sở xử lý và kết quả xử lý phải được thể hiện trên chứng thư kiểm dịch thực vật theo yêu cầu.
Doanh nghiệp cần kiểm tra danh sách cơ sở xử lý được chấp thuận và hướng dẫn hiện hành trước khi ký kết hợp đồng xuất khẩu.
2.2. Xuất khẩu xoài sang Úc
Úc là thị trường có hệ thống kiểm soát an toàn sinh học nghiêm ngặt đối với trái cây tươi nhập khẩu. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến điều kiện tiếp cận thị trường, quy trình xử lý kiểm dịch và hồ sơ chứng nhận.
Theo tài liệu hướng dẫn của Bộ Công Thương công bố năm 2016, chương trình nhập khẩu xoài Việt Nam vào Úc từng quy định xử lý chiếu xạ bắt buộc với liều tối thiểu 400 Gy tại cơ sở được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Hồ sơ còn yêu cầu thể hiện thông tin cơ sở xử lý, ngày chiếu xạ, số lượng thùng, số container và số niêm phong đối với hàng đi đường biển.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý: thông tin trong tài liệu năm 2016 không nên được xem là xác nhận rằng xoài Việt Nam hiện vẫn được phép nhập khẩu vào Úc. Cơ sở dữ liệu nhập khẩu thực vật Micor của Úc hiện ghi nhận xoài tươi có xuất xứ Việt Nam thuộc diện hàng hóa bị cấm nhập khẩu.
Vì vậy, trước khi triển khai đơn hàng, doanh nghiệp và nhà nhập khẩu cần kiểm tra lại điều kiện tiếp cận thị trường trên hệ thống BICON/Micor và xác nhận với cơ quan kiểm dịch có thẩm quyền. Không nên tiến hành thu mua, xử lý hoặc vận chuyển hàng khi chưa xác định được tình trạng cho phép nhập khẩu.

2.3. Xuất khẩu xoài sang New Zealand
New Zealand cũng áp dụng các biện pháp kiểm dịch nhằm kiểm soát nguy cơ sinh vật gây hại từ trái cây nhập khẩu.
Theo cơ sở dữ liệu Micor của Úc về điều kiện xuất khẩu xoài sang New Zealand, xoài cần được xử lý chiếu xạ với liều tối thiểu 289 Gy để kiểm soát ruồi đục quả và sâu đục quả Conogethes punctiferalis.
Tùy theo đối tượng sinh vật gây hại cần kiểm soát, một số trường hợp có thể phải áp dụng liều xử lý tối thiểu 400 Gy hoặc 500 Gy theo yêu cầu tương ứng.
Ngoài xử lý chiếu xạ, doanh nghiệp cần quan tâm đến các nội dung sau:
-
Xoài phải đáp ứng điều kiện kiểm dịch thực vật của New Zealand.
-
Quá trình xử lý phải được thực hiện theo chương trình xuất khẩu được chấp thuận.
-
Chứng thư kiểm dịch thực vật cần thể hiện nội dung xử lý theo yêu cầu.
-
Chứng nhận xử lý chiếu xạ phải đi kèm lô hàng khi được yêu cầu.
-
Hàng hóa cần được kiểm soát để tránh tái nhiễm sinh vật gây hại sau xử lý.
Doanh nghiệp nên kiểm tra phiên bản mới nhất của điều kiện nhập khẩu trước mỗi mùa xuất khẩu, bởi yêu cầu về đối tượng kiểm dịch và biện pháp xử lý có thể được điều chỉnh.
3. Các cơ sở xử lý chiếu xạ xoài xuất khẩu
Chiếu xạ là phương pháp xử lý sau thu hoạch sử dụng bức xạ ion hóa với liều lượng được kiểm soát nhằm tiêu diệt hoặc làm mất khả năng phát triển của một số sinh vật gây hại.
Đối với xoài xuất khẩu, phương pháp này được sử dụng trong một số chương trình kiểm dịch thực vật, tùy theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Theo thông tin doanh nghiệp cung cấp, một số cơ sở chiếu xạ tại Việt Nam cần tìm hiểu gồm:
-
Công ty Cổ phần Chế biến Thủy hải sản Sơn Sơn.
-
Công ty TNHH Chiếu xạ Toàn Phát.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần xác minh trực tiếp phạm vi hoạt động và tình trạng phê duyệt của từng cơ sở. Một cơ sở có khả năng thực hiện chiếu xạ không đồng nghĩa với việc được chấp thuận xử lý xoài cho tất cả thị trường.
Khi lựa chọn đơn vị xử lý, cần kiểm tra:
-
Cơ sở có được phê duyệt cho mặt hàng xoài và thị trường xuất khẩu cụ thể hay không.
-
Liều chiếu xạ có đáp ứng yêu cầu kiểm dịch hay không.
-
Có khả năng cung cấp chứng nhận xử lý và hồ sơ truy xuất lô hàng hay không.
-
Quy trình đóng gói, bảo quản và vận chuyển sau xử lý có đảm bảo tránh tái nhiễm hay không.
4. Hồ sơ và quy trình xuất khẩu xoài doanh nghiệp cần chuẩn bị
Để hạn chế tình trạng hàng hóa bị giữ lại tại cửa khẩu hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ và kế hoạch xuất khẩu từ sớm.
Các chứng từ thường cần xem xét gồm:
-
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract).
-
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
-
Phiếu đóng gói (Packing List).
-
Vận đơn đường biển hoặc đường hàng không (Bill of Lading/Air Waybill).
-
Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate).
-
Chứng nhận xử lý kiểm dịch như chứng nhận chiếu xạ hoặc xử lý nhiệt, tùy thị trường.
-
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc và thông tin vùng trồng, cơ sở đóng gói theo yêu cầu.
-
Các chứng từ bổ sung khác theo quy định của nước nhập khẩu.
Quy trình xuất khẩu xoài có thể triển khai theo các bước:
-
Xác định thị trường nhập khẩu và kiểm tra điều kiện tiếp cận đối với xoài Việt Nam.
-
Lựa chọn vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng yêu cầu của chương trình xuất khẩu.
-
Thu hoạch, phân loại, sơ chế và đóng gói theo tiêu chuẩn.
-
Thực hiện xử lý kiểm dịch theo phương pháp được thị trường nhập khẩu chấp thuận.
-
Hoàn thiện kiểm dịch thực vật và các chứng từ liên quan.
-
Tổ chức vận chuyển quốc tế, theo dõi lịch trình và phối hợp thông quan tại cảng đến.
Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với nhà nhập khẩu, đơn vị xử lý và đơn vị logistics để đảm bảo thông tin trên chứng từ thống nhất với thực tế lô hàng.
5. Lưu ý về vận chuyển và bảo quản xoài xuất khẩu
Sau khi hoàn tất sơ chế và xử lý kiểm dịch, chất lượng xoài vẫn có thể suy giảm nếu điều kiện vận chuyển không phù hợp.
Một số vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý:
-
Nhiệt độ bảo quản: Xác định theo giống xoài, độ trưởng thành và phương pháp xử lý sau thu hoạch. Không áp dụng một mức nhiệt độ chung cho mọi lô hàng.
-
Đóng gói: Sử dụng thùng carton và vật liệu bảo vệ phù hợp, hạn chế va đập trong quá trình bốc xếp.
-
Thông gió: Cài đặt theo đặc tính hô hấp của xoài và hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời không để hàng hóa cản trở luồng khí lạnh.
-
Thời gian vận chuyển: Lựa chọn lịch trình phù hợp với thời gian bảo quản và yêu cầu giao hàng.
-
Chuỗi lạnh: Kiểm soát điều kiện bảo quản từ kho đóng hàng đến cảng đi, trong quá trình vận chuyển và tại điểm đến.
Tùy sản lượng, thời gian vận chuyển và yêu cầu của khách hàng, doanh nghiệp có thể lựa chọn đường biển bằng container lạnh hoặc đường hàng không để tối ưu chi phí và chất lượng hàng hóa.
Kết luận
Xuất khẩu xoài sang các thị trường quốc tế không chỉ đòi hỏi chất lượng nông sản mà còn cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kiểm dịch, xử lý sau thu hoạch, chứng từ và vận chuyển.
Gọi vào hotline: 0902 964 982 để biết thêm thông tin chi tiết

Nếu bạn cần hỗ trợ về xuất nhập khẩu hàng hoá quốc tế thì có thể liên hệ team Smartlink Logistics chúng mình nhé, để được hướng dẫn tư vấn dịch vụ cũng như các thủ tục hải quan liên quan cần thiết.
SMART LINK: BEST SERVICE BEST YOU






























