VÌ SAO TRÁI CÂY VẪN HƯ HỎNG DÙ ĐÃ VẬN CHUYỂN BẰNG CONTAINER LẠNH?

Trong vận chuyển trái cây tươi xuất khẩu, container lạnh đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nhiệt độ và hạn chế quá trình hư hỏng của hàng hóa. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít lô hàng vẫn bị mềm nhũn, thâm vỏ, mất nước hoặc giảm chất lượng dù đã được vận chuyển trong điều kiện lạnh. Nguyên nhân không chỉ đến từ nhiệt độ cài đặt mà còn liên quan đến khâu sơ chế, đóng gói, sắp xếp hàng hóa và khả năng duy trì chuỗi lạnh xuyên suốt hành trình. Vậy vì sao trái cây vẫn hư hỏng dù đã vận chuyển bằng container lạnh và doanh nghiệp cần kiểm soát những yếu tố nào để hạn chế rủi ro?

1. Vì sao trái cây vẫn hư hỏng dù đã vận chuyển bằng container lạnh?

Container lạnh là phương tiện quan trọng trong vận chuyển trái cây tươi xuất khẩu, giúp duy trì nhiệt độ phù hợp và hạn chế tốc độ chín, suy giảm chất lượng của sản phẩm. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn gặp tình trạng trái cây bị mềm, thâm vỏ, úng nước, nấm mốc hoặc giảm độ tươi khi hàng đến cảng đích, dù container đã được cài đặt nhiệt độ theo yêu cầu.

Nguyên nhân là container lạnh chỉ là một mắt xích trong toàn bộ chuỗi bảo quản. Chất lượng trái cây còn phụ thuộc vào quá trình thu hoạch, sơ chế, làm mát trước khi đóng hàng, quy cách đóng gói, cách xếp hàng và điều kiện vận hành trong suốt hành trình.

Nếu trái cây đã bị tổn thương trước khi đóng container, chưa được làm mát đúng cách hoặc không phù hợp với mức nhiệt độ vận chuyển, hệ thống lạnh khó có thể khắc phục những vấn đề này. Thậm chí, việc cài đặt nhiệt độ không phù hợp còn có thể khiến một số loại trái cây bị tổn thương do lạnh.

Vì vậy, để hạn chế hư hỏng khi xuất khẩu, doanh nghiệp cần hiểu rõ những nguyên nhân có thể xảy ra thay vì chỉ tập trung kiểm tra nhiệt độ cài đặt của container.

2. 7 nguyên nhân khiến trái cây vẫn hư hỏng khi vận chuyển bằng container lạnh

2.1. Trái cây chưa được làm mát sơ bộ trước khi đóng hàng

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến hàng hóa không đạt nhiệt độ bảo quản mong muốn trong quá trình vận chuyển.

Sau khi thu hoạch, trái cây vẫn tiếp tục hô hấp và sinh nhiệt. Nếu sản phẩm được thu hoạch trong điều kiện thời tiết nóng, phơi nắng lâu hoặc lưu kho không phù hợp, nhiệt độ bên trong quả có thể cao hơn đáng kể so với mức bảo quản yêu cầu.

Trong khi đó, container lạnh vận tải thông thường được thiết kế chủ yếu để duy trì nhiệt độ của hàng hóa đã được làm mát trước, chứ không thay thế thiết bị làm mát sơ bộ để nhanh chóng đưa toàn bộ khối lượng trái cây từ nhiệt độ sau thu hoạch xuống nhiệt độ vận chuyển.

Nếu đóng hàng khi trái cây còn nóng, hệ thống lạnh phải xử lý thêm lượng nhiệt lớn, khiến việc duy trì điều kiện nhiệt độ đồng đều trở nên khó khăn hơn. Một số vị trí trong lô hàng có thể tiếp tục giữ nhiệt, làm tăng tốc độ chín và nguy cơ suy giảm chất lượng.

Giải pháp: Doanh nghiệp cần thực hiện làm mát sơ bộ (Pre-cooling) bằng phương pháp phù hợp với từng loại trái cây trước khi đóng container. Đồng thời, cần kiểm tra nhiệt độ thực tế của sản phẩm, không chỉ dựa vào nhiệt độ không khí trong kho hoặc thông số cài đặt trên thiết bị.

2.2. Cài đặt nhiệt độ không phù hợp với đặc tính từng loại trái cây

Không phải tất cả trái cây đều có thể bảo quản ở cùng một mức nhiệt độ. Mỗi loại có ngưỡng chịu lạnh, tốc độ hô hấp và đặc tính sinh lý khác nhau.

Nếu nhiệt độ quá cao, trái cây có thể tiếp tục chín nhanh, mềm, mất nước và rút ngắn thời hạn sử dụng. Ngược lại, nếu nhiệt độ quá thấp, một số loại trái cây nhiệt đới có thể gặp hiện tượng tổn thương do lạnh (Chilling Injury), ngay cả khi sản phẩm chưa bị đông đá.

Các dấu hiệu thường gặp gồm thâm vỏ, xuất hiện đốm nâu, thịt quả bị biến đổi, chín không đều hoặc giảm hương vị. Đáng chú ý, một số triệu chứng chỉ biểu hiện rõ sau khi trái cây được đưa ra khỏi môi trường lạnh.

Ví dụ, chuối và xoài là những loại trái cây cần được kiểm soát nhiệt độ cẩn thận do có nguy cơ bị tổn thương khi tiếp xúc với mức nhiệt thấp không phù hợp. Vì vậy, doanh nghiệp không nên sử dụng một thông số nhiệt độ cố định cho mọi lô hàng.

Giải pháp: Xác định nhiệt độ vận chuyển dựa trên loại trái cây, giống, độ chín, tình trạng sản phẩm và thời gian hành trình. Cần thống nhất thông số với nhà đóng gói, đơn vị vận chuyển và khách hàng trước khi xác nhận booking.

2.3. Đóng hàng sai quy cách, cản trở luồng khí lạnh

Ngay cả khi nhiệt độ container được cài đặt chính xác, trái cây vẫn có thể hư hỏng nếu cách xếp hàng không bảo đảm lưu thông không khí.

Trong container lạnh, luồng khí được thiết kế để tuần hoàn qua khu vực chứa hàng, hỗ trợ duy trì điều kiện nhiệt độ và đưa nhiệt phát sinh từ hàng hóa ra khỏi lô hàng. Nếu pallet được xếp quá sát, hàng hóa che kín các khe thông gió hoặc vượt quá giới hạn xếp hàng theo hướng dẫn, luồng khí có thể bị cản trở.

Khi đó, nhiệt độ giữa các vị trí trong container không đồng đều. Một số khu vực có thể tích tụ nhiệt, trong khi những vị trí tiếp xúc trực tiếp với luồng khí lạnh lại chịu điều kiện nhiệt độ khác biệt.

Ngoài ra, việc xếp hàng quá chặt hoặc không đúng tải trọng có thể gây áp lực lên thùng carton và trái cây bên trong, dẫn đến dập, nứt hoặc biến dạng sản phẩm.

Giải pháp: Tuân thủ sơ đồ xếp hàng và hướng dẫn kỹ thuật của container lạnh. Không che chắn các cửa gió, không xếp hàng vượt giới hạn cho phép và cần duy trì khoảng trống cần thiết để không khí lưu thông theo thiết kế của thiết bị.

2.4. Bao bì không phù hợp hoặc trái cây bị va đập trong quá trình vận chuyển

Bao bì không chỉ có chức năng chứa đựng mà còn giúp bảo vệ trái cây trước tác động cơ học, độ ẩm và sự thay đổi điều kiện môi trường trong quá trình vận chuyển.

Nếu sử dụng thùng carton có khả năng chịu lực kém, không phù hợp với độ ẩm trong container hoặc không có thiết kế thông gió phù hợp, hàng hóa có thể bị biến dạng khi xếp chồng. Những quả nằm ở phía dưới dễ chịu áp lực lớn, dẫn đến dập hoặc tổn thương cấu trúc bên trong.

Bên cạnh đó, quá trình bốc xếp, di chuyển pallet và vận chuyển nội địa cũng có thể gây va đập. Một số loại trái cây có vỏ mỏng hoặc cấu trúc mềm rất dễ bị trầy xước, nứt và dập. Những tổn thương này tạo điều kiện cho vi sinh vật xâm nhập, khiến quá trình thối hỏng diễn ra nhanh hơn.

Giải pháp: Lựa chọn bao bì theo đặc tính từng loại trái cây, trọng lượng đóng gói và điều kiện vận chuyển. Cần kiểm tra độ bền thùng carton, khả năng thông gió, quy cách xếp chồng và hạn chế tối đa các thao tác gây va đập trong quá trình đóng hàng.

2.5. Hệ thống lạnh gặp sự cố hoặc nhiệt độ không được duy trì ổn định

Trong hành trình vận chuyển dài, container lạnh cần hoạt động liên tục để duy trì điều kiện bảo quản. Nếu thiết bị gặp sự cố, nguồn điện bị gián đoạn hoặc hệ thống làm lạnh hoạt động không ổn định, nhiệt độ bên trong có thể thay đổi so với yêu cầu ban đầu.

Ngoài ra, các vấn đề như cửa container đóng không kín, gioăng cửa bị hỏng hoặc thiết bị không được kiểm tra kỹ trước khi đóng hàng cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì nhiệt độ.

Một rủi ro khác là doanh nghiệp chỉ ghi nhận nhiệt độ cài đặt mà không theo dõi dữ liệu vận hành thực tế. Khi xảy ra biến động nhiệt độ, việc không có dữ liệu theo dõi sẽ gây khó khăn cho quá trình xác định nguyên nhân và xử lý khiếu nại.

Giải pháp: Kiểm tra tình trạng container lạnh trước khi đóng hàng, bao gồm hệ thống làm lạnh, nguồn điện, cửa, gioăng và các bộ phận liên quan. Đối với những lô hàng có giá trị cao hoặc hành trình dài, doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng thiết bị ghi nhận nhiệt độ (Temperature Recorder/Data Logger) để theo dõi và lưu trữ dữ liệu trong quá trình vận chuyển.

2.6. Trái cây đã bị suy giảm chất lượng từ trước khi đóng container

Không phải mọi trường hợp trái cây hư hỏng đều xuất phát từ quá trình vận chuyển. Một số vấn đề có thể đã hình thành từ giai đoạn thu hoạch, sơ chế hoặc lưu kho trước đó.

Nếu trái cây được thu hoạch quá chín, bị dập, trầy xước, nhiễm nấm bệnh hoặc bảo quản trong điều kiện không phù hợp, chất lượng sản phẩm đã suy giảm ngay từ đầu. Khi tiếp tục vận chuyển trong thời gian dài, những tổn thương này có thể phát triển rõ rệt hơn.

Đặc biệt, trái cây bị nhiễm bệnh hoặc có dấu hiệu thối hỏng cần được phân loại trước khi đóng hàng. Nếu không kiểm soát tốt, một số tác nhân gây hư hỏng có thể lan rộng trong quá trình bảo quản và ảnh hưởng đến chất lượng thương mại của cả lô hàng.

Giải pháp: Xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng ngay từ vùng trồng và khâu thu hoạch. Trái cây cần được phân loại, loại bỏ sản phẩm không đạt yêu cầu, vệ sinh và xử lý sau thu hoạch theo quy trình phù hợp trước khi đưa vào kho lạnh hoặc đóng container.

2.7. Thời gian vận chuyển kéo dài và chuỗi lạnh bị gián đoạn

Trái cây tươi có thời hạn bảo quản nhất định. Dù được vận chuyển trong container lạnh, sản phẩm vẫn tiếp tục diễn ra các quá trình sinh lý như hô hấp, chín và lão hóa, chỉ là tốc độ có thể được làm chậm trong điều kiện phù hợp.

Nếu hành trình kéo dài hơn dự kiến do thay đổi lịch tàu, trung chuyển, ùn tắc tại cảng hoặc chậm trễ trong quá trình thông quan, thời gian bảo quản còn lại của trái cây sẽ bị rút ngắn.

Bên cạnh đó, chuỗi lạnh không chỉ bao gồm giai đoạn vận chuyển quốc tế. Hàng hóa còn trải qua nhiều công đoạn như thu hoạch, vận chuyển từ vùng trồng đến nhà máy, sơ chế, lưu kho, đóng container, vận chuyển đến cảng và giao nhận tại thị trường nhập khẩu.

Chỉ cần một công đoạn không duy trì được điều kiện bảo quản phù hợp, chất lượng trái cây có thể bị ảnh hưởng.

Giải pháp: Lập kế hoạch vận chuyển dựa trên thời gian bảo quản thực tế của từng loại trái cây. Cần tính cả thời gian chờ tại cảng, trung chuyển và thông quan, đồng thời lựa chọn tuyến vận chuyển có lịch trình phù hợp với thời điểm thu hoạch và yêu cầu giao hàng.

3. Làm thế nào để xác định nguyên nhân trái cây hư hỏng sau khi đến cảng đích?

Khi khách hàng phản ánh trái cây bị hư hỏng, doanh nghiệp không nên vội kết luận nguyên nhân đến từ container lạnh hoặc đơn vị vận chuyển. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên tình trạng thực tế của hàng hóa và dữ liệu được ghi nhận trong toàn bộ hành trình.

Một số nội dung cần kiểm tra gồm:

• Tình trạng trái cây trước khi đóng hàng: Hồ sơ kiểm tra chất lượng, độ chín, nhiệt độ sản phẩm và hình ảnh hàng hóa tại thời điểm đóng container.

• Thông số vận hành container: Nhiệt độ cài đặt, chế độ thông gió, dữ liệu nhiệt độ ghi nhận trong hành trình và các cảnh báo sự cố nếu có.

• Quy cách đóng hàng: Sơ đồ xếp pallet, tình trạng bao bì, vị trí hàng hóa bị hư hỏng và khả năng lưu thông không khí.

• Thời gian vận chuyển: Thời điểm đóng hàng, khởi hành, trung chuyển, cập cảng và hoàn tất giao nhận.

• Biên bản kiểm tra tại điểm đến: Hình ảnh, video, tỷ lệ hàng hư hỏng, vị trí phát hiện và kết quả kiểm tra chất lượng.

Ví dụ, nếu nhiệt độ ghi nhận trong container duy trì ổn định nhưng trái cây vẫn bị thâm vỏ hoặc chín không đều, doanh nghiệp cần xem xét khả năng cài đặt nhiệt độ không phù hợp với đặc tính sản phẩm hoặc hàng đã bị tổn thương từ trước khi đóng container.

Ngược lại, nếu dữ liệu cho thấy nhiệt độ tăng bất thường trong một khoảng thời gian nhất định, cần kiểm tra thêm tình trạng thiết bị, nguồn điện và quá trình vận hành tại thời điểm đó.

Việc lưu trữ đầy đủ dữ liệu giúp doanh nghiệp có cơ sở xác định nguyên nhân, phối hợp với các bên liên quan và xử lý khiếu nại minh bạch hơn.

4. Checklist kiểm soát chất lượng trái cây trước khi đóng container lạnh

Để hạn chế nguy cơ hư hỏng trong quá trình xuất khẩu, doanh nghiệp có thể sử dụng checklist dưới đây trước khi đóng hàng.

Checklist cần được điều chỉnh theo từng mặt hàng và hướng dẫn kỹ thuật của đơn vị vận chuyển. Với những loại trái cây có yêu cầu bảo quản đặc biệt, doanh nghiệp nên thống nhất thông số kỹ thuật trước khi thực hiện đóng hàng.

5. Kết luận

Trái cây vẫn có thể hư hỏng dù được vận chuyển bằng container lạnh vì chất lượng hàng hóa không chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ cài đặt. Những yếu tố như làm mát sơ bộ, đặc tính sinh lý của trái cây, quy cách đóng gói, lưu thông không khí, tình trạng thiết bị và thời gian vận chuyển đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì chất lượng sản phẩm.

Để hạn chế tổn thất, doanh nghiệp cần kiểm soát đồng bộ từ khâu thu hoạch, sơ chế, bảo quản đến vận chuyển quốc tế. Đồng thời, việc theo dõi nhiệt độ và lưu trữ dữ liệu trong suốt hành trình sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi đánh giá chất lượng và xử lý sự cố.

Gọi vào hotline: 0902 964 982 để biết thêm thông tin chi tiết

Nếu bạn cần hỗ trợ về xuất nhập khẩu hàng hoá quốc tế thì có thể liên hệ team Smartlink Logistics chúng mình nhé, để được hướng dẫn tư vấn dịch vụ cũng như các thủ tục hải quan liên quan cần thiết.

SMART LINK: BEST SERVICE BEST YOU

 SMART LINK LOGISTICS 

215-217 Tran Hung Dao, Cau Ong Lanh Ward, Hochiminh, Vietnam

 Hai Phong Branch  Da Nang Branch  Ha Noi Branch

 Vận chuyển hàng không,  Vận chuyển đường biển  Thủ tục Hải Quan  Kho Bãi   Vận chuyển nội địa  Vận chuyển hàng đi Mỹ

  For sea freight, airfreight, express, customs….

Smart Link Logistics could bring your cargo to the world.

Pro Vietnamese customs, Door To Door, FaceMask, Glove, Smart Link Logistics, Ocean Freight, Air Freight, Express, Amazon, Heart Services

#haiquan #xuatnhapkhau #duongbien #smartlinklogistics #cuocvantaiquocte #logistics #thongquan