CHI TIẾT TIÊU CHÍ XUẤT XỨ PSR – QUY TẮC CỤ THỂ MẶT HÀNG

Trong các hiệp định thương mại tự do (FTA), việc xác định xuất xứ hàng hóa là điều kiện then chốt để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế quan. Bên cạnh các tiêu chí phổ biến như RVC hay CTC, tiêu chí xuất xứ PSR – Product Specific Rules đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với từng nhóm hàng hóa cụ thể.

Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp xuất nhập khẩu vẫn gặp khó khăn khi tra cứu và áp dụng PSR do quy định phức tạp và khác nhau giữa các hiệp định. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ PSR là gì, các tiêu chí trong quy tắc cụ thể mặt hàng và cách áp dụng hiệu quả trong thực tế.

Tiêu Chí Xuất Xứ PSR Là Gì?

PSR (Product Specific Rules) là quy tắc xuất xứ áp dụng riêng cho từng mặt hàng cụ thể trong các hiệp định thương mại tự do. Thay vì áp dụng một tiêu chí chung cho toàn bộ hàng hóa, PSR quy định chi tiết điều kiện xuất xứ tương ứng với từng mã HS.

Mỗi FTA đều ban hành danh mục quy tắc cụ thể mặt hàng. Doanh nghiệp chỉ cần tra mã HS sản phẩm trong danh mục này để biết chính xác tiêu chí xuất xứ phải đáp ứng.

Thông thường, PSR yêu cầu hàng hóa phải:

Trải qua chuyển đổi mã HS nhất định
Hoặc trải qua một công đoạn gia công cụ thể
Hoặc đạt tỷ lệ hàm lượng giá trị khu vực (RVC) theo quy định

Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp được lựa chọn một trong các tiêu chí hoặc kết hợp nhiều tiêu chí để xác định xuất xứ.

Mục tiêu của PSR là đảm bảo hàng hóa thực sự được sản xuất hoặc gia công đáng kể tại quốc gia thành viên FTA, từ đó đủ điều kiện hưởng thuế suất ưu đãi.

Vai Trò Của PSR Trong Xác Định Xuất Xứ Hàng Hóa

Quy tắc cụ thể mặt hàng PSR giúp:

Xác định chính xác hàng hóa có xuất xứ hợp lệ
Tránh gian lận xuất xứ trong thương mại quốc tế
Tạo sự minh bạch trong chuỗi cung ứng
Giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa ưu đãi thuế quan từ FTA

Việc hiểu và áp dụng đúng PSR không chỉ giúp giảm chi phí thuế mà còn hạn chế rủi ro bị truy thu, từ chối C/O hoặc điều tra xuất xứ.

Các Tiêu Chí Trong PSR – Quy Tắc Cụ Thể Mặt Hàng

Tiêu Chí Chuyển Đổi Mã Số Hàng Hóa CTC

CTC (Change in Tariff Classification) yêu cầu mã HS của thành phẩm phải khác mã HS của nguyên liệu không có xuất xứ sử dụng trong quá trình sản xuất.

Nói cách khác, nguyên liệu đầu vào phải được biến đổi đáng kể về phân loại hải quan để tạo ra sản phẩm cuối cùng.

CTC được chia thành các cấp độ:

Chuyển Đổi Chương (CC)

Là sự thay đổi từ chương HS này sang chương khác.

Ví dụ:

Cơm dừa mã HS 08011200 được chế biến thành dầu dừa mã HS 15131100. Sự thay đổi từ chương 08 sang chương 15 đáp ứng tiêu chí CC.

Chuyển Đổi Nhóm (CTH)

Là sự thay đổi ở cấp độ 4 số HS.

Ví dụ:

Nguyên liệu đầu vào có mã HS thuộc nhóm khác với nhóm HS của thành phẩm thì đạt tiêu chí CTH.

Chuyển Đổi Phân Nhóm (CTSH)

Là sự thay đổi ở cấp độ 6 số HS.

Ví dụ:

Nguyên liệu mã 39109099 chuyển thành thành phẩm mã 39192099 đã thay đổi phân nhóm, đáp ứng tiêu chí CTSH.

Lưu ý quan trọng:

CTC chỉ áp dụng cho nguyên liệu không có xuất xứ và chỉ xét tại công đoạn sản xuất cuối cùng. Việc chuyển đổi HS không vượt quá cấp độ 6 số.

Tiêu Chí Công Đoạn Gia Công Cụ Thể SP

SP (Specific Process) yêu cầu nguyên liệu không có xuất xứ phải trải qua một quy trình sản xuất hoặc gia công cụ thể tại quốc gia thành viên FTA.

Tiêu chí này không tập trung vào mã HS hay tỷ lệ giá trị mà tập trung vào bản chất quá trình sản xuất.

Ví dụ:

Một số mặt hàng chỉ được coi là có xuất xứ khi trải qua các công đoạn như:

Nấu chảy kim loại
Kéo sợi, dệt vải
Tinh chế hóa chất
Lắp ráp kỹ thuật phức tạp

Ưu điểm của tiêu chí SP:

Không phụ thuộc giá nguyên liệu đầu vào
Không bị ảnh hưởng bởi biến động chi phí sản xuất
Dễ duy trì xuất xứ ổn định lâu dài nếu quy trình không thay đổi

Đây là tiêu chí thường áp dụng cho các ngành công nghiệp chế biến sâu và sản xuất có giá trị gia tăng cao.

Tiêu Chí Hàm Lượng Giá Trị Khu Vực RVC

Bên cạnh CTC và SP, nhiều PSR cho phép áp dụng tiêu chí RVC (Regional Value Content), yêu cầu sản phẩm đạt tỷ lệ giá trị khu vực nhất định, thường từ 40% trở lên.

RVC được tính dựa trên:

Giá trị nguyên liệu có xuất xứ
Chi phí lao động
Chi phí sản xuất tại quốc gia thành viên

Tiêu chí này phù hợp với doanh nghiệp có chuỗi cung ứng nội địa hoặc trong khối FTA mạnh.

Cách Áp Dụng PSR Hiệu Quả Trong Thực Tế Doanh Nghiệp

Để tận dụng tốt quy tắc cụ thể mặt hàng PSR, doanh nghiệp nên:

Xác định chính xác mã HS của sản phẩm
Tra cứu PSR tương ứng trong từng FTA
Phân loại nguyên liệu có và không có xuất xứ
Lựa chọn tiêu chí thuận lợi nhất giữa CTC, SP hoặc RVC
Lưu trữ đầy đủ chứng từ sản xuất, nguyên liệu, chi phí

Việc chủ động xây dựng chiến lược xuất xứ ngay từ khâu thiết kế chuỗi cung ứng sẽ giúp doanh nghiệp giảm thuế và nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.

Kết Luận

Tiêu chí xuất xứ PSR là nền tảng quan trọng để hàng hóa được công nhận xuất xứ và hưởng ưu đãi thuế quan trong các hiệp định thương mại tự do. Việc hiểu rõ quy tắc cụ thể mặt hàng, các tiêu chí CTC, SP và RVC sẽ giúp doanh nghiệp:

Tránh rủi ro sai xuất xứ
Tối ưu thuế nhập khẩu
Chủ động trong sản xuất và sourcing nguyên liệu
Gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, nắm vững PSR không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiện đại. Nếu bạn cần hỗ trợ về pháp lý hay các thủ tục hải quan trong xuất nhập khẩu và tránh những sai sót khi xuất khẩu hàng hóa, hãy liên hệ với Smart Link Logistics để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng, hiệu quả. Chúng tôi tự hào là đơn vị với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải và sẽ đồng hành cùng bạn trong suốt hành trình.

Gọi vào hotline: 0902 964 982 để biết thêm thông tin chi tiết

Nếu bạn cần hỗ trợ về xuất nhập khẩu hàng hoá quốc tế thì có thể liên hệ team Smartlink Logistics chúng mình nhé, để được hướng dẫn tư vấn dịch vụ cũng như các thủ tục hải quan liên quan cần thiết.

SMART LINK: BEST SERVICE BEST YOU