CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP XUẤT NHẬP KHẨU LOGISTICS

Thị trường xuất nhập khẩu và logistics tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ với sự tham gia của rất nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau. Mỗi loại hình có vai trò riêng trong chuỗi cung ứng, có đặc thù vận hành, nhu cầu dịch vụ và yêu cầu pháp lý hoàn toàn khác nhau.

Việc hiểu rõ các loại hình doanh nghiệp xuất nhập khẩu logistics tại Việt Nam không chỉ quan trọng đối với nhân sự ngành logistics, mà còn đặc biệt cần thiết với Sales Logistics, nhà tuyển dụng và các doanh nghiệp đang tìm kiếm đối tác vận chuyển.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hệ thống hóa đầy đủ bức tranh tổng thể về các loại hình doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất nhập khẩu – logistics tại Việt Nam hiện nay.

1. Tổng Quan Về Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu Và Logistics

Một trong những sai lầm phổ biến của nhiều nhân sự mới vào nghề, đặc biệt là các bạn Sales Logistics, chính là chưa hiểu rõ “chân dung khách hàng” và vai trò của từng mắt xích trong chuỗi cung ứng.

Xuất nhập khẩu không đơn giản chỉ là việc mua bán hàng hóa giữa các quốc gia. Đây là một hệ sinh thái phức tạp, nơi có sự tham gia của nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau như chủ hàng, hãng tàu, công ty giao nhận, đại lý hải quan, kho bãi và các đơn vị hỗ trợ.

Nếu là ứng viên tìm việc, việc không hiểu rõ các loại hình doanh nghiệp có thể khiến bạn chọn sai môi trường làm việc, dẫn đến định hướng sự nghiệp lệch lạc.

Nếu là Sales Logistics, việc không phân biệt được loại hình doanh nghiệp của khách hàng đồng nghĩa với việc bạn khó nắm bắt được nhu cầu thật sự của họ, từ đó rất khó tư vấn giải pháp và chào giá hiệu quả.

Để dễ hình dung, có thể phân loại doanh nghiệp xuất nhập khẩu logistics theo hai tiêu chí quan trọng:

Vai trò trong chuỗi cung ứng
Hình thức pháp lý theo quy định pháp luật

2. Phân Loại Doanh Nghiệp Theo Vai Trò Trong Chuỗi Cung Ứng

Đây là cách phân loại mang tính thực tế và ứng dụng cao nhất. Khi nhìn vào một bộ chứng từ xuất nhập khẩu, bạn cần xác định rõ: ai là người bán, ai là người mua, và ai là người vận chuyển.

2.1 Nhóm Chủ Hàng (Shipper – Consignee)

Đây là nhóm doanh nghiệp trực tiếp sở hữu hàng hóa và quyết định toàn bộ hoạt động mua bán quốc tế.

Doanh nghiệp thương mại xuất nhập khẩu (Trading Company)

Loại hình phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay.

Đặc điểm nhận diện:

Không trực tiếp sản xuất hàng hóa
Hoạt động theo mô hình mua đi bán lại để hưởng chênh lệch
Quyết định rất nhanh trong việc lựa chọn đối tác logistics

Phân loại thường gặp:

Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, thủ công mỹ nghệ
Doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối các mặt hàng như mỹ phẩm, thực phẩm, máy móc, thiết bị

Nhu cầu logistics của nhóm này rất cao vì họ thường thuê ngoài toàn bộ dịch vụ như vận chuyển quốc tế, thủ tục hải quan và giao nhận nội địa. Đây là nhóm khách hàng mục tiêu của hầu hết các công ty forwarder vừa và nhỏ.

Doanh nghiệp sản xuất có hoạt động xuất nhập khẩu

Đây là nhóm doanh nghiệp tạo ra giá trị gia tăng lớn nhất cho nền kinh tế.

Nhà máy sản xuất hàng xuất khẩu:

Tập trung vào các ngành chủ lực như dệt may, da giày, thủy sản, đồ gỗ
Sản lượng lớn, thường đi nguyên container
Thường xuất theo chỉ định của người mua nước ngoài

Nhà máy nhập khẩu nguyên liệu:

Nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc để phục vụ sản xuất
Yêu cầu rất cao về tiến độ giao hàng
Ưu tiên sự ổn định và độ tin cậy hơn là giá rẻ

Doanh nghiệp ủy thác xuất nhập khẩu

Là các đơn vị đứng tên làm thủ tục hải quan thay cho một doanh nghiệp khác chưa đủ điều kiện hoặc không muốn đứng tên trực tiếp.

Loại hình này vẫn còn phổ biến với các mặt hàng yêu cầu giấy phép phức tạp hoặc có điều kiện đặc biệt.

2.2 Nhóm Doanh Nghiệp Cung Cấp Dịch Vụ Logistics

Công ty giao nhận vận tải – Freight Forwarder

Đây là nhóm doanh nghiệp trung gian thu xếp vận chuyển cho chủ hàng.

Có hai nhóm chính:

Forwarder quốc tế: các tập đoàn lớn như DHL, DB Schenker, Kuehne+Nagel
Forwarder nội địa: các công ty SME tại Việt Nam, linh hoạt và gần gũi với khách hàng

Forwarder chính là đối tác quan trọng nhất của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Hãng tàu và hãng hàng không

Là các đơn vị sở hữu phương tiện vận tải thực tế.

Xu hướng hiện nay, nhiều hãng tàu lớn đang mở rộng cung cấp dịch vụ logistics trọn gói, trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với forwarder.

Doanh nghiệp hạ tầng và kho bãi

Bao gồm:

Cảng cạn ICD
Kho ngoại quan
Kho CFS

Đây là những mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu.

2.3 Nhóm Dịch Vụ Hỗ Trợ

Bao gồm:

Đại lý hải quan chuyên nghiệp
Đơn vị cấp C/O
Các tổ chức giám định chất lượng như SGS, Vinacontrol

Nhóm này hỗ trợ trực tiếp cho quá trình thông quan và kiểm soát chất lượng hàng hóa.

3. Phân Loại Doanh Nghiệp Theo Hình Thức Pháp Lý

Ngoài cách phân loại theo vai trò, doanh nghiệp xuất nhập khẩu còn được phân chia theo mô hình pháp lý.

3.1 Doanh nghiệp chế xuất – EPE

Là loại hình đặc thù chỉ chuyên sản xuất hàng xuất khẩu.

Đặc điểm nổi bật:

Được hưởng nhiều ưu đãi thuế
Hoạt động trong khu phi thuế quan
Sử dụng các mã loại hình hải quan đặc thù như E11, E15, E42

Khi bán hàng vào doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp nội địa phải mở tờ khai hải quan và được xem như xuất khẩu tại chỗ.

3.2 Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài – FDI

Nhóm doanh nghiệp chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Đặc điểm:

Quy trình làm việc chuyên nghiệp
Yêu cầu cao về tuân thủ và an toàn
Cơ hội hợp tác lớn nhưng quy trình lựa chọn nhà cung cấp rất khắt khe

3.3 Doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH

Là mô hình phổ biến của các công ty trading và forwarder tại Việt Nam.

Ưu điểm:

Linh hoạt
Ra quyết định nhanh
Dễ tiếp cận với Sales Logistics

3.4 Công ty cổ phần

Thường là các doanh nghiệp quy mô lớn, tài chính mạnh, có khả năng thanh toán quốc tế tốt và quy trình quản trị bài bản.

4. Định Hướng Nghề Nghiệp Theo Từng Loại Hình Doanh Nghiệp

Đối với ứng viên ngành logistics

Muốn ổn định và chuyên nghiệp: nên chọn doanh nghiệp FDI hoặc EPE
Muốn học hỏi nhanh và toàn diện: nên làm tại forwarder SME
Muốn thu nhập cao và không giới hạn: nên theo nghề Sales Logistics

Đối với Sales Logistics

Tiếp cận công ty trading: tập trung vào giá và sự linh hoạt
Tiếp cận doanh nghiệp sản xuất: tập trung vào giải pháp và độ tin cậy
Tiếp cận doanh nghiệp chế xuất: phải hiểu rất rõ thủ tục hải quan đặc thù

Kết Luận

Hiểu rõ các loại hình doanh nghiệp xuất nhập khẩu logistics tại Việt Nam là nền tảng quan trọng để định hướng nghề nghiệp, xây dựng chiến lược bán hàng và phát triển mối quan hệ đối tác hiệu quả.

Mỗi loại hình doanh nghiệp đều có nhu cầu và đặc thù riêng. Nắm bắt đúng bản chất của từng nhóm sẽ giúp bạn đưa ra giải pháp logistics phù hợp, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường.

Nếu bạn cần hỗ trợ về pháp lý hay các thủ tục hải quan trong xuất nhập khẩu và tránh những sai sót khi xuất khẩu hàng hóa, hãy liên hệ với Smart Link Logistics để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng, hiệu quả. Chúng tôi tự hào là đơn vị với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải và sẽ đồng hành cùng bạn trong suốt hành trình.

Gọi vào hotline: 0902 964 982 để biết thêm thông tin chi tiết

Nếu bạn cần hỗ trợ về xuất nhập khẩu hàng hoá quốc tế thì có thể liên hệ team Smartlink Logistics chúng mình nhé, để được hướng dẫn tư vấn dịch vụ cũng như các thủ tục hải quan liên quan cần thiết.

SMART LINK: BEST SERVICE BEST YOU